طراحی راه‌حل‌های مبتنی بر بازی
جستجو
این کادر جستجو را ببندید.
جستجو
این کادر جستجو را ببندید.

ADDIE چیست و نقش گیمیفیکیشن در آن چیست

ADDIE
ADDIE

در این مقاله، به بررسی مدل ADDIE به‌عنوان یک چارچوب آموزشی محبوب و کاربرد گیمیفیکیشن در هر مرحله از آن می‌پردازیم. با ما همراه باشید تا ببینیم چگونه می‌توان با استفاده از عناصر بازی، آموزش را به تجربه‌ای جذاب و مؤثر برای مخاطبان در هر سنی تبدیل کرد.

گیمیفیکیشن و ADDIE
گیمیفیکیشن و ADDIE

مدل ADDIE چیست؟

مدل ADDIE یک چارچوب گام‌به‌گام برای طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی است. این مدل شامل پنج مرحله اصلی است:

  1. تحلیل (Analyze): در این مرحله، نیازها و اهداف مخاطبان، شرایط و امکانات موجود و محتوای آموزشی موردنیاز مشخص می‌شود. پس از تکمیل مرحله تجزیه‌وتحلیل، می‌توانید یک برنامه‌ی آموزشی جامع ایجاد کنید که به “چه کسی، چه چیزی، چه زمانی، کجا، چرا و چگونه” پاسخ دهد.
  2. طراحی (Design): در این مرحله، ساختار و محتوای برنامه آموزشی، فعالیت‌ها و ارزیابی‌ها طراحی می‌شود. شما باید به یک طراحی جذاب اما قابل‌دستیابی برسید که نیازهایی را که در مرحله‌ی آخر شناسایی کرده‌اید، برآورده کند. یک طراحی اولیه قوی به شما کمک می‌کند تا مسیر خود را به سمت موفقیت آموزشی هموار کنید!
  3. توسعه (Develop): در این مرحله، محتوای آموزشی تولید و ابزارها و منابع موردنیاز تهیه می‌شود. این مرحله شامل تمام فعالیت‌هایی است که مربوط به ایجاد محصول نهایی واقعی برای فراگیران شما می‌شود. اطمینان حاصل کنید که به برنامه‌ای که در مراحل تحلیل و طراحی خود ترسیم کرده‌اید پایبند باشید.
  4. اجرا (Implement): در این مرحله، شما شاهد جان گرفتن ایده‌هایتان خواهید بود! بعد از تمام برنامه‌ریزی‌ها، زمان آن رسیده که ابتکار عمل آموزشی شما به‌صورت زنده اجرا شود. در این مرحله، برنامه آموزشی اجرا و به مخاطبان ارائه می‌شود. در پایان این مرحله، دوره‌های شما باید فعال باشند و فراگیران شما می‌توانند سفر یادگیری خود را آغاز کنند.
  5. ارزیابی (Evaluate): در این مرحله، اثربخشی برنامه‌ی آموزشی با استفاده از روش‌های مختلف ارزیابی می‌شود. این مرحله شامل جمع‌آوری اطلاعات مهمی است که به شما کمک می‌کند تا تعیین کنید که آیا نیاز به بازنگری یا بهبود برنامه آموزشی خود دارید یا خیر. برای ارزیابی موفقیت‌آمیز فرایندهای طراحی آموزشی خود، می‌توانید از دو روش برای جمع‌آوری بازخورد استفاده کنید: یکی از طریق درخواست بازخورد از کاربر و دیگری از طریق ارزیابی داده‌های خود.

مزایای استفاده از مدل ADDIE

مدل ADDIE مزایای متعددی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رویکردی نظام‌مند و گام‌به‌گام برای طراحی و توسعه آموزش ارائه می‌دهد.
  • به تضمین انسجام و یکپارچگی محتوای آموزشی کمک می‌کند.
  • فرایند ارزیابی را تسهیل می‌کند.
  • قابلیت انطباق با نیازها و اهداف مختلف آموزشی را دارد.
مزایای ADDIE
مزایای ADDIE

گیمیفیکیشن چیست؟

گیمیفیکیشن یا به‌کارگیری عناصر بازی در زمینه‌های دیگر غیر از بازی، روشی نوین برای جذاب‌تر کردن فعالیت‌های مختلف از جمله آموزش است. این روش با استفاده از المان‌هایی مانند امتیاز، نشان، جدول برندگان، چالش، رقابت و بازخورد، انگیزه و تعامل مخاطبان را افزایش می‌دهد و یادگیری را به تجربه‌ای لذت‌بخش تبدیل می‌کند.

کاربرد گیمیفیکیشن در مدل ADDIE:

گیمیفیکیشن را می‌توان در هر مرحله از مدل ADDIE برای جذاب‌تر کردن و مؤثرتر کردن آموزش به کار گرفت. در ادامه به چند نمونه از کاربردهای گیمیفیکیشن در آموزش در هر مرحله اشاره می‌کنیم:

  1. تحلیل:
  • استفاده از نظرسنجی‌ها و پرسش‌نامه‌های جذاب به شکل بازی برای جمع‌آوری اطلاعات از مخاطبان
  • داستان سرایی و ایجاد شخصیت‌های داستانی و سناریوهای بازی برای درک بهتر نیازها و اهداف مخاطبان
  1. طراحی:
  • استفاده از عناصر گیمیفیکیشن؛ مانند امتیاز، نشان، رتبه‌بندی و تابلوهای امتیازات برای انگیزه‌بخشی به مخاطبان
  • طراحی فعالیت‌های آموزشی به شکل بازی‌های چالش‌برانگیز و سرگرم‌کننده
  • استفاده از داستان‌سرایی و روایت‌های جذاب برای جلب‌توجه مخاطبان

 

  1. توسعه:
  • تولید محتوای آموزشی به شکل بازی‌های ویدئویی، بازی‌های موبایل، یا بازی‌های رومیزی
  • استفاده از تصاویر، انیمیشن‌ها و جلوه‌های بصری جذاب برای ارائه محتوای آموزشی
  1. اجرا:
  • استفاده از مربیان و تسهیلگران به‌عنوان راهنما و حامی مخاطبان در طول برنامه آموزشی
  • برگزاری مسابقات و چالش‌های آموزشی با جوایز جذاب برای افزایش انگیزه مخاطبان
  1. ارزیابی:
  • استفاده از سیستم‌های امتیازدهی و رتبه‌بندی برای ارزیابی پیشرفت مخاطبان
  • جمع‌آوری بازخورد از مخاطبان از طریق نظرسنجی‌ها و پرسش‌نامه‌های جذاب

جمع‌بندی

ADDIE یکی از مهم‌ترین مواردی است که در گیمیفیکیشن آموزش باید بدانید! با توجه به اینکه ما اولین پلتفرم گیمیفیکیشن در ایران را ساخته‌ایم و کاربرد اصلی آن را آموزش کارکنان می‌دانیم، روش‌هایی مثل ADDIE بسیار کار ما را در برخورد با کارفرما ساده می‌کند و یک زبان مشترک می‌سازد.

تصویر کامران حاتمی
کامران حاتمی
حدود 10 سالی است که در حوزه گیمیفیگیشن و طراحی رفتار به‌صورت تخصصی فعالیت می‌کنم و علاقه زیادی به ترویج این موضوعات در ایران دارم. آقای گیمیفیکیشن یک تیم است و من کامران حاتمی، مدیر این تیم پرانرژی و حرفه‌ای هستم. پیش‌زمینه تحصیلی مهندسی کامپیوتر (از علم و صنعت) و MBA (از امیرکبیر) دارم و در مسیر فعالیتم در حوزه گیمیفیکیشن، مطالعات گسترده‌ای در زمینه‌های نوروساینس، روان‌شناسی و علوم رفتاری داشتم. هم‌چنین کتاب‌های طراحی گیمیفیکیشن، گیمیفیکیشن در تدریس، هر آنچه باید درباره طراحی بازی‌های آموزشی اثربخش بدانید، ۱۴ روز تا شادی پایدار و اضطراب را ترجمه کرده‌ام. در حال حاضر در سوئد هستم.

فهرست مطالب